foto1
foto1
foto1
foto1
foto1

Nasz Patron - Janusz Korczak


 
15 października 1979 roku nasza szkoła przyjęła imię Janusza Korczaka.

 

JANUSZ KORCZAK

KRÓLEM MACIUSIEM PIERWSZYM

 

Ta fotografa przedstawia Janusza Korczaka jako 10-letniego chłopca. Zdjęcie zostało zawarte w książce Król Maciuś Pierwszy (Warszawa 1922)

 

 

 

 

 

 


 

Biografia

Data urodzenia:

22 lipca 1878 lub 1879. Wobec braku metryki, daty rocznej nie udało się dotąd ustalić z całą pewnością. Korczak wymieniał obie daty, wspominając w Pamiętniku, że przyczyną niepewności jest to, że ojciec dłuższy czas nie wyrabiał synowi metryki.

Nauka i studia:

1891-1898, nauka w Praskim Gimnazjum, które mieściło się na Pradze przy zbiegu ówczesnych ulic Brukowej i Namiestnikowskiej; w 1905 szkołę przeniesiono do własnego gmachu na rogu ulic Jagiellońskiej i Zygmuntowskiej; istnieje tam do dziś jako Liceum Ogólnokształcące im. Władysława IV (adres Jagiellońska 38); w gmachu znajduje się dziś tablica pamiątkowa ku czci Korczaka.
1898-1904, studia na Wydziale Lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego (wydział mieścił się w Pałacu Kazimierzowskim przy ulicy Krakowskie Przedmieście), zwieńczone dyplomem lekarza 17 marca 1905.
1900, słuchacz tajnego "Uniwersytetu Latającego", nielegalnej wyższej uczelni, na której wykładali wybitni uczeni polscy, profesorowie bez katedr, zapewniający wiedzę na wyższym poziomie niż pozostający pod kuratelą zaborczych władz carskich uniwersytet.

Debiut pisarski; współpraca z "Kolcami":

Humoreska Węzeł gordyjski, podpisana kryptonimem Hen. "Kolce. Tygodnik humorystyczno-satyryczny" 1896 nr 39. Z pismem tym Henryk Goldszmit współpracuje do 1904; ogłasza tam około 250 tekstów (humoreski, felietony satyryczne) pod różnymi kryptonimami.

Wyróżnienie w konkursie
dramatycznym im. I.J. Paderewskiego:

W 1899 dramat Którędy?, nadesłany na konkurs pod pseudonimem Janasz Korczak, otrzymał zaszczytne wyróżnienie.
Tekst dramatu nie dochował się.

Współpraca z czasopismami (wymienione najważniejsze):

"Czytelnia dla Wszystkich. Tygodnik literacko-powieściowy dla rodzin polskich", 1898-1901; ponad 150 tekstów podpisywanych kryptonimami i pseudonimami, także powieść Dzieci ulicy w tygodniowym dodatku powieściowym.
"Wędrowiec. Pismo ilustrowane". 1900; siedmioodcinkowy cykl artykułów na tematy wychowania pod pseudonimem Janusz Korczak.
"Głos. Tygodnik naukowo-literacki, społeczny i polityczny". 1904-1905; drobne teksty w rubryce Na mównicy (będącej trybuną ideową pisma), krótkie reportaże, felietony, artykuły społeczno-polityczne, podpisywane kryptonimami i pseudonimami; także powieść Dziecko salonu w odcinkach; pismo zawieszone przez carską cenzurę.
"Przegląd Społeczny" (kontynuacja "Głosu" pod zmienionym tytułem). 1906-1907; "Społeczeństwo" (kontynuacja "Przeglądu Społecznego"). 1907-1910.

Działalność społeczna:

1900-1915, członek Towarzystwa Kolonii Letnich; 1904 i 1907 wychowawca bezpłatny na koloniach dla chłopców żydowskich ("Michałówka"), 1908 - dla chłopców chrześcijańskich ("Wilhelmówka").
1902, działalność w bezpłatnych czytelniach Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności, skupiającego przedstawicieli liberalnej inteligencji warszawskiej.
1902, członkostwo Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego, jednego z nielicznych legalnych stowarzyszeń polskich prowadzących działalność społeczno-oświatową.
1908, członkostwo Towarzystwa "Pomoc dla Sierot", od 1909 - zarządu Towarzystwa, od 1910 - w komisji budowy gmachu Domu Sierot (położenie kamienia węgielnego 14 czerwca 1911).
1911, współpraca z V Oddziałem Towarzystwa Kultury Polskiej, który po rewolucji 1905 prowadził działalność oświatową w środowiskach robotniczych (14 odczytów).

Praca lekarska:

Po otrzymaniu dyplomu, posada lekarza miejscowego w Szpitalu dla Dzieci im. Bersonów i Baumanów w Warszawie przy ulicy Śliskiej 51. Szpital, obliczony na 20-25 łóżek, przeznaczony był dla dzieci wyznania mojżeszowego, leczył bezpłatnie, utrzymywał się z zapisów.
Współpraca z pismami "Krytyka Lekarska" (1906-1907), "Wiedza" (Obrazki szpitalne, 1908-1909), "Medycyna i Kronika Lekarska" (1909-1910), "Przegląd Pediatryczny" (1911). Odczyty z dziedziny pediatrii m.in. w Stowarzyszeniu Akuszerek, w Związku Młodzieży.

Podróże:

1899 (lato), pobyt w Szwajcarii, głównie w Zurychu - śladami Pestalozziego, także w Bazylei na Kongresie Syjonistycznym.
1907/1908 studia w Berlinie z pediatrii u prywatnych uczonych, praktyka w klinikach dziecięcych. 1910, półroczny pobyt w Paryżu dla uzupełnienia studiów medycznych.
1911, miesięczny pobyt w Londynie, zwiedzanie szkoły i przytułku dla dzieci w Forest Hill.

Publikacje literackie:

Dzieci ulicy, 1901; Koszałki opałki (wybór felietonów z pisma "Kolce"), 1905; Dziecko salonu, 1906; Mośki, Joski i Srule, 1910; Józki, Jaśki i Franki, 1911.

Udział w wojnie rosyjsko-japońskiej:

1905, powołany na front dalekowschodni, jako poddany rosyjski, dociera z wojskiem do Mandżurii; pełni służbę przy pociągach sanitarnych, nadsyła dwie korespondencje z frontu ("Głos" 1905), wraca z frontu w marcu 1906.

W 1909 aresztowany z powodów politycznych; przebywa czas jakiś w jednej celi z Ludwikiem Krzywickim, socjologiem i działaczem socjalistycznym.

W 1912 (7 października) rozpoczyna pracę jako Dyrektor Domu Sierot w nowo wybudowanym gmachu przy ulicy Krochmalnej 92; za pracę tę nie pobiera wynagrodzenia.

27 lutego 1913 - uroczyste otwarcie Domu nabożeństwem w sali rekreacyjnej oraz przemówieniem kaznodziei Wielkiej Synagogi, Samuela Abrahama Poznańskiego; Korczak wygłasza programową wypowiedź Ku otwarciu Domu Sierot.

Publikacje literackie:

Bobo, 1914. Zawartość: Bobo (Studium-powiastka); Feralny tydzień (Z życia szkolnego); Spowiedź motyla.

Publikacje pedagogiczne:

Jak kochać dziecko. Dziecko w rodzinie, 1919; Momenty wychowawcze, 1919, Jak kochać dzieci. Internat. Kolonie letnie. Dom Sierot, 1920, Prawo dziecka do szacunku, 1928.

Udział w wojnach:

1914 powołany do wojska rosyjskiego, służy jako ordynator polowy szpitala wojskowego na Ukrainie; w czasie trzydniowego urlopu (1915) jedzie do Kijowa, gdzie poznaje Marię Rogowską-Falską, późniejszą dyrektorkę "Naszego Domu"; po demobilizacji z wojska (1917) udaje się znów do Kijowa i podejmuje pracę lekarza pediatry w przytułkach dla dzieci ukraińskich oraz psychologa w polskim przedszkolu.
Obserwuje rozgrywające się w tym mieście wydarzenia rewolucji bolszewickiej 1917 i wojny domowej.
1919-1920 bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej w randze majora, pracuje w wojskowych szpitalach epidemicznych, zaraża się tyfusem. Chorego pielęgnuje matka, która zarażona - umiera (11 luty 1920).

Współpraca z czasopismami:

"W słońcu" (pismo dla dzieci) 1913-1926; publikuje tu m.in. fragmenty gazetki tygodniowej Domu Sierot i felietony polityczne dla dzieci; "Głos Nauczycielski" 1919; "Opieka nad Dzieckiem" 1923-1931; "Dos Kind" (miesięcznik w języku żydowskim) 1924-1938, artykuły tłumaczone; "Szkoła Specjalna" (kwartalnik) 1924/1925-1938/1939.

Działalność społeczno-oświatowa:

1919 współpraca z organizacjami: Centralny Komitet Pomocy dla Dzieci (powołany w niepodległej Polsce dla pomocy dzieciom - ofiarom wojny); Wydział Opieki nad Dzieckiem Robotniczym przy Centralnej Komisji Związków Zawodowych; Fundacja Polsko-Amerykańskiego Komitetu Pomocy Dzieciom, gdzie reprezentuje żydowskie instytucje pomocy; 1921 współinicjuje założenie Towarzystwa "Nasz Dom", mającego na celu wspomaganie sierocińca dla polskich dzieci robotniczych "Nasz Dom" w Pruszkowie; z sierocińcem tym, kierowanym przez Marię Falską, współpracuje od 15 listopada 1919, współtworzy jego założenia wychowawcze; w 1935 usuwa się ze współpracy z "Naszym Domem" (od 1930 w nowym budynku na Bielanach w Warszawie), pozostając nadal członkiem Towarzystwa.

Nauczanie:

1919-1923 wykłady z psychologii w żydowskiej szkole pielęgniarek dla dzieci (kierowniczka - dr Anna Braude-Hellerowa).
1921 odczyt Wiosna i dziecko, inaugurujący cykl odczytów o dziecku, organizowany przez Polsko-Amerykański Komitet Pomocy Dzieciom.
1922 współpraca z Państwowym Instytutem Pedagogiki Specjalnej (dyrektorka - Maria Grzegorzewska).
1922/1923 wykładowca w seminarium dla freblanek, organizowanym przez żydowskie stowarzyszenie kulturalno-oświatowe "Tarbut".
1925/1926 wykładowca psychologii dziecka w Państwowym Seminarium dla Nauczycieli Religii Mojżeszowej.
1929 wykłady pt. "Społeczeństwo dziecięce" w Studium Pracy Społeczno-Oświatowej Wolnej Wszechnicy Polskiej.
1930 dwugodzinne zajęcia raz w tygodniu w Państwowym Instytucie Nauczycielskim; odchodzi w 1935 na znak protestu przeciw odwołaniu przez władze dyrektorki - Marii Grzegorzewskiej.

Publikacje literackie:

Król Maciuś Pierwszy, 1923; Król Maciuś na wyspie bezludnej, 1923; Bankructwo Małego Dżeka, 1924; Kiedy znów będę mały, 1925; Bezwstydnie krótkie, 1926; Prawidła życia. Pedagogika dla młodzieży i dorosłych, 1930.

9 października 1926 inauguracyjny numer "Małego Przeglądu", pisma dla dzieci, pisanego przez same dzieci, drukowanego jako dodatek tygodniowy do wydawanej w języku polskim żydowskiej gazety "Nasz Przegląd". Korczak założył to pismo i prowadził je do 1930 (później redakcję przejął Igor Newerly).
15 stycznia 1935 inauguracja audycji radiowych dla dzieci w Polskim Radiu, znanych jako gadaninki radiowe Starego Doktora; prowadził je Korczak z przerwami do 1939 (niektóre audycje także dla dorosłych, w 1938 - powieść radiowa Moje wakacje).

Prace literackie:

1 października 1931 premiera dramatu Senat szaleńców w teatrze Ateneum w Warszawie ze Stefanem Jaraczem w roli głównej; 1934 książkowa publikacja powieści Kajtuś Czarodziej.
Przełom września i października 1934 pierwsza podróż do Palestyny, lipiec-sierpień 1936 druga podróż; planowana - trzecia (na rok? na stałe?) nie dochodzi do skutku z powodu wojny.

Współpraca z czasopismami (tłumaczenia):

"Olami" (Mój świat), 1935-1938; "Olami Hakatan" (Mój mały świat) 1936, 1938 - wydawane w Warszawie dwutygodniki w języku hebrajskim; [1]"Hechaluc Hacair" (Młody Pionier), 1938-1939 i "Haszomer Hacair" (Młody Strażnik), 1938 - wydawane w Warszawie miesięczniki w języku hebrajskim.

Prace literackie:

Uparty chłopiec. Życie Ludwika Pasteura, 1938; Ludzie są dobrzy, 1938 (Biblioteka Palestyńska dla Dzieci); Trzy wyprawy Herszka, 1939 (Biblioteka Palestyńska dla Dzieci); Pedagogika żartobliwa. Moje wakacje. Gadaninki radiowe Starego Doktora, 1939; Dzieci Biblii, Mojżesz, tłumaczenie hebrajskie w czasopiśmie "Omer" (Tel Awiw) 1939.

W pierwszych dniach wojny zgłasza się do Służby Polskiego Radia, wygłasza pogadanki dla dzieci, nawołuje do spokoju. Zabiega niestrudzenie o społeczne wsparcie dla Domu Sierot, organizuje dla jego pensjonariuszy kolonię letnią (czerwiec-lipiec 1940). W czasie przesiedlenia Domu do getta zostaje aresztowany za nienoszenie nakazanej Żydom przez władze okupacyjne opaski z gwiazdą Dawida (listopad 1940). Przez miesiąc przebywa w więzieniu. Wraca do Domu Sierot znajdującego się już w obrębie getta przy ulicy Chłodnej 33. W październiku 1941 następuje kolejne przesiedlenie Domu na ulicę Sienną 16 - Śliską 9. W lutym 1942 Korczak podejmuje się dodatkowej opieki nad zaniedbanym internatem dla sierot przy ulicy Dzielnej 39. Od maja do sierpnia tego roku pisze Pamiętnik. 18 lipca odbywa się w Domu inscenizacja sztuki Rabindranatha Tagore Poczta, która w zamyśle Korczaka ma przygotować dzieci do godnej i świadomej śmierci. 22 lipca rozpoczyna się w getcie akcja zagłady. 5 lub 6 sierpnia Dom Sierot zostaje wyprowadzony na Umschlagplatz; Korczak wraz z dziećmi i personelem odjeżdża wagonami do obozu zagłady w Treblince.

 


 

 

Ballada o Januszu Korczaku

 
        Mówili: stary doktor, bo był naprawdę stary
        i do czytania zwykł zakładać okulary.

        Zielony przez nie widział świat, u dziecka oddech szerszy.
        W doktora rękę ufnie kładł swą dłoń Król Maciuś 1.
        Za oknem dudnił głucho podkuty strachem krok,
       a stary doktor Korczak tak mówił patrząc w mrok.

 ref.           A świat większy jest niż łza,
                 Wkrótce świt lepszego dnia. ( x 2 )
 

        Mówili: stary doktor, co ma młodzieńcze siły,
        bo chce by dzieci znów uśmiechu się uczyły.

        Wsłuchany w serc strwożony stuk i kropli deszczu nokturn,
        Nieraz się z łóżka swego zwlókł i czuwał stary doktor.
        Nie warto płakać mówił, choć ciężko jest nam dziś,
        należy mieć nadzieję - zieloną jak liść.

 ref.           A świat większy jest niż łza,
                 Wkrótce świt lepszego dnia. ( x 2 )

        Mówili: stary doktor, on nie wie co samotność.
        A kiedy przyszło iść już w drogę bezpowrotną,

        Na czele sierot swoich szedł, najmłodsze niósł na ręku,
        I słychać było jego szept, że trzeba iść bez lęku.
        Na jego ręku dziecko zbudziło się ze snu,  
        Lecz stary doktor Korczak tak mówił cicho mu.

 ref.           A świat większy jest niż łza,
                 Wkrótce świt lepszego dnia. ( x 2 )

 


Dzień Patrona

 

Rok szkolny 2014/15

  

W dniu 15.10.2014 odbył się uroczysty apel poświęcony Januszowi Korczakowi, przygotowany przez klasę VI a i Koło Gitarowe. Przy wejściu do szkoły zostały umieszczone książki napisane przez naszego patrona, oraz najładniejsze prace plastyczne wykonane przez uczniów klas IV – VI. Uczniowie klas starszych mogli również rozwiązywać krzyżówki, pooglądać albumy (wykonane przez naszych absolwentów) dotyczące Janusza Korczaka. Uczniowie klas młodszych czytali fragmenty książki „Król Maciuś I” oraz wykonywali prace plastyczne.

Magdalena Szywała

Rok szkolny 2013/14

 

 

Dnia 11 października 2013 r. w sali gimnastycznej, zgromadziła się cała społeczność szkolna. Tegoroczne obchody Dnia Patrona były szczególne, ponieważ uroczyście witaliśmy Nowy Sztandar Szkoły, zakupiony dzięki wspólnym staraniom uczniów, rodziców oraz pracowników.  Naszym gościem był Burmistrz Miasta i Gminy Sobótka – pan Stanisław Dobrowolski.

Uroczystość poprowadził Dominik Wawrzaszek z kl.6b, który wcielił się w szambelana Jego Wysokości Maciusia I. Pierwszym punktem tego dnia było pożegnanie Starego Sztandaru Szkoły i uroczyste ślubowanie przedstawicieli klas na Nowy Sztandar.

Następnie na scenę wkroczyła klasa pani Bożeny Ostrowskiej z inscenizacją słowno‐ muzyczną. Po niej, w krótkich scenkach, zaprezentowali się członkowie warsztatów teatralnych pod kierownictwem pani Anny Motorniuk.

Po części oficjalnej uczniowie udali się do swoich klas, gdzie opracowywali wspólnie KODEKS NORM zainspirowanych  Prawidłami  życia  Janusza  Korczaka.  Klasy  4‐6  w  formie haseł,  klasy  0‐3  w  formie rysunków.

Efekty pracy  w  klasach  zostały  zaprezentowane podczas  następnego  spotkania  na  sali  gimnastycznej. Wszyscy wysłuchali odczytywanych przez przedstawicieli klas ustalonych norm. Przyjęto iż zostaną one zebrane i opublikowane w gazetce samorządowejz postanowieniem, że zaczną obowiązywać w życiu. Wszystkiemu przyglądał się król Maciuś I, który podziękował za owocną pracę i zaprosił wszystkich do nauki nowej piosenki Krąg pod kierownictwem pani Kasi Guzik i z jej gitarowym akompaniamentem.

Jak co roku w Święto Szkoły przeszliśmy w barwnym POCHODZIE MACIUSIOWYM  pod pomnik Starego Doktora na Osiedlu Korczaka.  Mieszkańcy miasta z życzliwością patrzyli na ciągnący się, trochę hałaśliwy, pochód. Efektownie w ten słoneczny październikowy dzień wyglądał barwny korowód z błyszczącym w słońcu srebrzystym sztandarem na czele.

Pod pomnikiem, przedstawiciele klas złożyli bukiety kwiatów, zapalili znicze. Pod batutą pani Katarzyny Guzik została odśpiewana Ballada o Starym Doktorze.

Rok szkolny 2012/13

   

 


 

 

 

 


 

Wywiad z Januszem Korczakiem

 

Kiedy i gdzie Pan się urodził?

Urodziłem się 22 lipca 1878 lub 1879 roku w Warszawie.

Dlaczego Pan nie zna dokładnej daty urodzenia?

Mój ojciec, mimo że był prawnikiem, nie dopilnował sporządzenia aktu narodzin i ta data ciągle była zapominana.

Czy w dzieciństwie lubił Pan bawić się?

Bardzo, ale mój ojciec zmarł jak byłem mały i do mojego domu wszedł niedostatek. Niewiele było okazji do zabawy.

A co z Pana matką?

Moja matka żyła do 1920 roku. Przed śmiercią pielęgnowała mnie w chorobie – tyfusie. Ja zostałem wyleczony, a ona zaraziła się i zmarła.

Jaki jest Pan zawód?

Ukończyłem studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Jestem lekarzem, ale również pedagogiem i pisarzem. Uważam, że na świecie jest bardzo dużo do zrobienia.

Czy wyjeżdżał Pan za granicę?

Tak. Podróżowałem po Szwajcarii. Studia medyczne uzupełniałem w Berlinie i Paryżu. Byłem w Londynie, gdzie zwiedzałem tamtejsze szkoły i przytułki. Jako sanitariusz brałem udział w wojnie rosyjsko–japońskiej i byłem w Mandżurii. W czasie I wojny światowej byłem ordynatorem szpitala na Ukrainie. Pojechałem wtedy również do Kijowa, gdzie pracowałem jako lekarz dziecięcy w przedszkolach i domach dziecka. W Palestynie zwiedzałem kibuc.

Dlaczego założył Pan dom dziecka?

Zawsze uważałem, że dzieci są bezbronnymi istotami. W owym czasie, na początku XX wieku, bardzo dużo dzieci stawało się sierotami. Moim obowiązkiem jako lekarza i pedagoga było zapewnić im możliwość życia w domu. Nawet, jeżeli miałby być to tylko sierociniec.

Janusz Korczak to Pana pseudonim literacki. A jak się pan nazywa naprawdę?

Naprawdę nazywam się Henryk Goldszmit. Pochodzę z żydowskiej rodziny. Mój pierwszy pseudonim to Hen. Użyłem go przy publikowaniu pewnej humoreski. Pseudonim Janusz Korczak przyjąłem później. W 1899 roku mój dramat Którędy? podpisany po raz pierwszy tym nazwiskiem uzyskał wyróżnienie w konkursie. Pod tym pseudonimem publikowałem później w wielu pismach i występowałem w pogadankach radiowych.

Bardzo dziękuję za te informacje.

Wywiad przygotowała Daria, kl. 6

 


 

Współpraca SP NR 1 w Sobótce w ramach PSK. Więcej info na stronie Polskiego Stowarzyszenia im. Janusza Korczaka

 


Pochód Maciusiów.

 

Rok szkolny 2014/15

     

     

     

Rok szkolny 2013/14

      

      

Rok szkolny 2012/13

     

     

Rok szkolny 2011/12

Dziennik elektroniczny

BIP

zegar

Dzwonki

1. 8:00 - 8:45

2. 8:55 - 9:40

3. 9:50 - 10:35

4. 10:45 - 11:30

5. 11:50 - 12:35

6. 12:55 - 13:40

7. 13:45 - 14:30